Af hverju myndavladella?

Jja er ffli komi me enn eina delluna, hugsar flk vafalaust nna. Af hverju allsberum andskotanum a safna filmumyndavlum n egar allir eru a fra sig yfir stafrnar vlar. essi drengur er ekki alveg me fulla tvo.

    Allt lagi, allt lagi, g skal verja ml mitt, eins og g arf vst alltaf a gera. Fr v a g var pjakkur hafa myndavlar alltaf heilla mig miki, en tti ekki sem strkur mguleika a vera mr t um almennilega vl, heldur a eina sem g ni myndavlarlkt, var Diana plastmyndavl r Hagkaup vi Miklatorg. sem dag er algjr safngripur. Eftir a g komst til vits og ra hef g alltaf tt gar myndavlar, og nota r talsvert, en svo einn dag fru gamlar myndavlar a spast a mr r llum ttum, jafnvel aan sem sst var von, og a var ekki aftur sni, essi hugi tk mig heljartkum, svo alvarlega a safni mitt nna er "mjg strt". framhaldi af v a essari sfnun var hrundi af sta me ltum, kom grskarinn up mr, og er n aal mli hj mr a heimskja sem flesta ljsmyndara, lfs og lina og skr myndavlasgu eirra. a hafa margir fallegir gripir fari forgrum bara hr heima, a maur tali n ekki um erlendis. Samt megum vi slendingar teljast heppnir, hva hefur varveist af ljsmyndum gegn um tina, rtt fyrir a vi hfum veri me eim seinni til a taka tknina jnustu okkar. Myndavlin er nefnilega a mnu mati eitt merkilegasta verkfri sem upp hefur veri fundi. Fyrir tma myndavlarinnar, hfu misvitrir listamenn reynt a skr sguna, hver me snu nefi. Og hva g vi me v? j, listamenn eru gra gjalda verir svo langt sem a nr,ea s er skoun mn, en sem skrsetjarar samtarinnar eru eir ekki svo mjg byggileg uppspretta, margir hverjir. Setjum svo a vi skoum n nokkra snillinga sgunnar, hefur alvarlegt offituvandaml veri gangi egar Raphael var uppi, eir sem tluu a skr sguna eftir listmlurum, myndu sennilega urfa allnokku a sp hvernig sumt leit t, ef eir skouu kbismamyndir eftir Picasso, og ef  myndir Hieronymus Bosch ea Salvador Dali kmu inn bor hj eim, n nokkurra tskringa, vri 19-20 ldin sennilega str rgta, sen enginn botn fengist . Ekki er meira ritfundum og skldum a gra sgulega s, Ef maur tti a meta sguna t fr bullinu Shakespeare, myndi maur hiklaust telja a   eim tma hafi allir veri illilega mlhaltir, og s augljsa stareynd a fagurbkmenntir eru eins og lsingin gefur til kynna hannaar til a fegra samtmann, eru r sst til ess fallnar a byggja . Sumir myndu n segja a me essum skrifum vri g a gefa strann skt listasguna. a er ekki allskostar rtt. A vsu er mn reynsla af samskiptum vi listamenn i misjfn, og eru flest eirra listamanna sem g hef haft samskipti vi mestu hrokagikkir. En undantekningar er eirri reglu, eins og Tolli vinur minn sem er bi ljfur og skemmtilegur viru, auk ess a geta spjalla um alla heima og geima. svo eru nokkrir arir sem g vil ekki nefna sem eru annig innrttair a a rignir svo rkilega upp nasirnar eim, og nebbinn nr ekki rttri h fyrr en hann er nuddaur me tkka ea peningabnti. annig a g s ekkert v til fyrirstu a einhver orafrousnakkurinn skrifi Hamlet returns ea Tremmi Jnsmessumorgni. og vafalaust getur einhver klessumlarinn stlt restina af myndlistasgunni, ea hva hefur snt sig undanfrnum flsunarmlum? Jja og hva kemur etta myndavlunum mnum vi spyr vafalaust nna? J a er kjarni mlsins a Myndavlin er eina verkfri sem skrsetur umhverfi sitt vfengjanlegan htt, svo a ekki verur hgt a lesa eitthva anna t r v en filman sr. Vst hafa listamenn fundi sr a til dundurs a misnota verkfri etta sem og flest nnur sem ur nttust til gagnlegri hluta, en a er nnur saga. Ef viburir 20 aldarinnar hefu ekki veri festir filmu, er gerlegt a mynda s hva komandi kynslir fengju vitneskju um varandi essa mestu tknibyltingarld sem lii hefur, og vri frlegt a reyna a lesa r listasgu 20 aldar, einhvern snefil af vitrnni skrsetningu, ef heildina er liti. Tkum sem dmi mann eftir 200 r sem hefi engar ljsmyndir og fengi hendurnar listaverkabk eftir Err, s yri nokku vel ringlaur, a g tala n ekki um ef hann fengi hendurnar eitthvert skldverk til a hrra saman vi myndlistina. Nei og aftur nei, rtt er rtt og bull er bull, eins og Ljn Norursins mlti af mikilli speki. a er ekkert circa til, bara akkrat. Mitt dlti myndavlum er samt dlti margslungnara en a a r getta toppa hvaa listaspru sem er, a sem mr finnst merkilegast af llu er runin, sem hefur reyndar veri hgari en flestum rum tkninjungum. a eru n egar etta er skrifa rtt rm sj r san a stafrnar myndavlar fra a vera almenningseign, og r eru  eim skpum gddar, a hver sem er nnast getur falsa hvaa mynd sem hann nr v formi, n teljandi erfileika. etta var strml egar filman var og ht. Af og til uru svokallaar tvtkur, ar sem sami filmubturinn var notaur tvisvar, a er mynd tekin ofan mynd, en a var oftar vart en viljandi gert. og stkkuninni mtti gera takmrku bellibrg, sem ekki voru fri nema kunnttumanna, sem sjaldnast lgu sig niur vi esshttar fikt. Stolt ljsmyndarans hefur miklu heldur flgist v a festa samtina varanlega filmu, sem og vekja athygli manna umhverfinu og fegurinni sem engin listaspra nr a lsa betur en a auga nr a upplifa a sjlft. n egar flestir eru vi a a henda "gmlu" filmu myndavlunum snum, tla g a safna saman eins miklu af essum strkostlegu og sannsglu verkfrum, v a ng af eim fer vst haugana eftir mislanga vikomu geymslum.

Hugsum okkur bara ef ekki hefi veri bi a finna upp myndavlina egar a heimsstyrjaldirnar geisuu, ea ef ekki vru til essar gmlu kvikmyndir fr v um og eftir aldamt. og ll au meistaraverk kvikmyndasgunnar sem aldrei hefu fengi lf nema fyrir tilvist filmunnar, fyrir utan a a n eru til myndir yfirleitt af fjlskyldunni 5-6 ttlii aftur tmann og ori illgerlegt fyrir afa dagsins dag a ljga sgum a barnabrnunum, v a au myndu segja: Er ekki til mynd af essu?

Heim